Chuyển đến nội dung chính

Nguồn gốc tên Phú Định

 Cái tên "Phú Định" có từ bao giờ?

Từ vùng đầm lầy đến làng gốm xưa

Theo các tài liệu ghi chép lại, khu vực Phú Định xưa vốn là vùng đầm lầy hoang vu. Cuối thế kỷ XVIII, nhà Nguyễn cho đào kênh để khai thông giao thương tuyến đường thủy từ miền Tây lên Sài Gòn.

Trong Gia Định thành thông chí, Trịnh Hoài Đức có ghi chép lại việc đào kênh An Thông (nay gọi là kênh Tàu Hủ). Còn công trình được ông Nguyễn Cửu Đàm chỉ huy đào vào năm 1772 để khai thông dòng chảy chính là kênh Ruột Ngựa (nay thường gọi là rạch Ruột Ngựa, chảy qua khu vực Phú Định).

Thưở sơ khai, ven bờ kênh Ruột Ngựa chỉ có vài ba hộ dân sinh sống, rồi dần dần dân cư quần tụ, đất hoang vu trở thành làng. Năm 1847, vua Tự Đức ban sắc lệnh công nhận làng Phú Định, ngôi đình mang tên làng được xây dựng và trở thành di tích lịch sử - văn hóa của vùng đất này.

Đình Phú Định ngày nay nằm trên đường Lý Chiêu Hoàng (Quận 6) - nơi thờ Thành hoàng làng là nợi lưu dấu giá trị văn hóa tâm linh của cộng đồng.

Làng Phú Định còn mang dấu ấn của "xóm lò gốm". Làng Phú Định xưa thuộc khu vực Quận 6, phía cuối đường Nguyễn Văn Luông và kênh Ruột Ngựa. Vị trí đối diện là làng Hòa Lục - nơi có lò gốm Hưng Lợi, nay đã trở thành di tích lò gốm cổ nổi tiếng giữa lòng Sài Gòn.

Còn đó những chuyến phà ngược xuôi...

Đi đến cuối đường Trịnh Quang Nghị, qua chợ Phú Định là bến phà Phú Định - nơi mỗi ngày vẫn có những chuyến phà nối đôi bờ kênh Đôi từng sáng từng chiều. Phà Phú Định nằm ở ngã ba sông nên có đến 3 bến phà, nối liền các khu vực: phường 16, 7 (quận 8, cũ) và chợ đầu mối Bình Điền.

Cùng với những thương thuyền ngược xuôi từ miền Tây Nam bộ về Sài Gòn qua kênh Đôi, kênh Tàu Hũ..., phà Phú Định cũng đã gắn liền với cuộc sống sinh hoạt của cộng đồng cư dân nơi đây.

Theo nhiều người ngụ cư lâu đời trên vùng đất này, quận 8 xưa từng có hàng chục bến phà. Nhưng rồi đất đổi thay theo sự phát triển của đại đô thị, những chuyến phà cũng dần hoàn thành sứ mệnh. Riêng bến phà Phú Định vẫn còn đó, với những chuyến phà ngược xuôi trên dòng kênh Đôi vận chuyển hàng hóa của tiểu thương; là phương tiện lưu thông nhanh chóng, tiện lợi của người dân vùng ven...

"Phú Định" xưa nay vốn là tên gọi quen thuộc trong ký ức của người dân quận 6 và quận 8. Nay trở thành địa danh mới của khu vực vùng ven, sau sáp nhập. Phường Phú Định không chỉ là một tên gọi hành chính mà còn gợi nhớ ký ức từ nhiều chiều kích: một ngôi làng, một mái đình, một "xóm lò gốm", một bến phà và lưu dấu những giá trị lịch sử - văn hóa của một thời...

Ảnh: Xóm lò gốm xưa. Ảnh tư liệu phục hồi màu

Quận 6 ngày xưa cũng có đường Phú Định, nay đường đó thành đường Nguyễn Văn Luông, hiện nay Phường Bình Phú (Quận 6 cũ) có đình Phú Định, tiểu học Phú Định, THCS Phú Định.



Nhận xét

Xem nhiều nhất

Khu vực kinh Nhiêu Lộc 196

 Saigon 1969 - Không ảnh khu vực kinh Nhiêu Lộc, nhà sửa chữa xe lửa ở giữa ảnh, nhà thờ phía dưới là Tân Chí Linh.

Đi lễ chùa ngày Tết

 Người Miền Nam đi Chùa những ngày Tết 1960s

Nhà thờ Chợ Quán

 Nhà thờ Chợ Quán ngày xưa (hình chưa rõ năm chụp, được phục hồi màu), đây là một nhà thờ hơn 300 năm tuổi, được mệnh danh là cổ nhất thành phố, từng trải qua 8 lần xây dựng trong suốt chiều dài lịch sử. Tóm tắt lịch sử của nhà thờ  Nhà thờ Chợ Quán (ở 120 Trần Bình Trọng, phường Chợ Quán, TP.HCM) - giáo xứ Chợ Quán, Tổng giáo phận Sài Gòn - khởi nguồn từ một công trình đơn sơ được dựng lên vào năm 1670. Đến khoảng những năm 1720, các linh mục thừa sai bắt đầu xây dựng lại nhà thờ lần đầu tiên bằng vật liệu kiên cố hơn. Trải qua hàng thế kỷ với nhiều biến cố lịch sử, nhà thờ không ít lần bị phá hủy và tái thiết. Phiên bản hiện tại là lần xây thứ 8, được khởi công dưới thời Cha Nicolas Hamm Tài. Năm 1885, ngài mua xe bò, chở đất từ khu vực Bàu Chùa (còn gọi là Bàu Sen) về đắp nền, khởi động công trình với sự hỗ trợ của Cha Charles Boutier Thiết. Tuy nhiên, công trình tạm dừng một thời gian cho đến năm 1887, khi Cha Jules Errard Y về nhận quản nhiệm giáo xứ. Ngài tiếp tục hoàn t...

Tập đoàn dầu khí Shell

 Shell tại SÀI GÒN những năm 1960. Thập niên 1960 là giai đoạn phát triển rực rỡ và chuyển mình mạnh mẽ của tập đoàn dầu khí Shell, đặc biệt là tại thị trường Việt Nam (miền Nam) và trên quy mô toàn cầu.

Bến xe Petrus Ký

Bến xe Petrus Ký Saigon 1960. Nằm trên đường Petrus Ký, nay là đường Lê Hồng Phong, thuộc Quận 5 và Quận 10. Xe từ bến Petrus Ký tỏa đi khắp miền Nam, từ vĩ tuyến 17 (Cầu Hiền Lương) cho đến tận Cà Mau. Sau năm 1975, bến xe này được đổi tên thành Xa cảng Miền Đông (vào cuối năm 1976) trước khi các bến xe hiện đại được di dời ra vùng ngoại vi. Bến xe Petrus Ký SÀI GÒN những năm 1960. Đây là bến xe liên tỉnh sầm uất, là nơi tập trung của hàng trăm chiếc xe khách đi các tỉnh miền Tây và miền Trung. Trong thập niên 1960, để giải quyết tình trạng lộn xộn của các bến xe nhỏ lẻ trong nội đô, chính quyền đã tập trung nhiều hãng xe về đây. Vào thời điểm này, bến xe Petrus Ký đặc trưng với những dãy xe đò mang màu sắc của các hãng xe tư nhân, các sạp hàng quán vỉa hè và dòng người tấp nập từ các tỉnh đổ về Sài Gòn. TTO - Năm 1940, chính quyền của Pháp ở Sài Gòn đặt tên cho con đường giới hạn bởi đường Galliéni (nay là đường Trần Hưng Đạo) và đường 11è RIC (nay là đường Trần Phú) là đường...

Đức Thượng Công Lê Văn Duyệt và những hình ảnh đẹp của Lăng Ông – Bà Chiểu

  Những người Sài Gòn gốc hầu như không ai không biết đến Lăng Ông – Bà Chiểu ở tỉnh Gia Định xưa. Ngày nay, với dân ngoại tỉnh đến Sài Gòn, nếu đi xе bus ngang qua chợ Bà Chiểu thường được nghе lơ xе hỏi: Có ai xuống Lăng Ông không…? Lăng Ông – Bà Chiểu vốn là nơi này là giao nhau của nhiều tuyến đường nên có rất nhiều trạm xе bus. Đó chính là đoạn đường giao giữa đường Lê Văn Duyệt và đường Chi Lăng, người xưa thường gọi là ngã ba Chi Lăng. Vị trí này còn có các địa điểm quеn thuộc là Bệnh viện Nguyễn Văn Học, Trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn, Tòa Nhà Hành Chánh Tỉnh Gia Định. Ngã 3 Chi Lăng trước năm 1975. Nhà bên phải là Tòa Hành Chính tỉnh Gia Định, nay là UBND quận Bình Thạnh Sau 1975, hầu hết tên các địa điểm này bị thay đổi. Đường Chi Lăng đổi thành tên Phan Đăng Lưu. Đường Lê Văn Duyệt bị xóa tên, nhập chung vô đường Đinh Tiên Hoàng trước đó chỉ dài từ đại lộ Thống Nhứt cho đến Cầu Bông, thì thời gian sau đó đường Đinh Tiên Hoàng nối dài luôn phần đường Lê Văn Duy...

Bộ Tư lệnh Lực lượng Hàn Quốc

 Bộ Tư lệnh Lực lượng Hàn Quốc tại SÀI GÒN những năm 1960.  có trụ sở tại đường Trần Hưng Đạo, Sài Gòn. Đóng vai trò là cơ quan chỉ huy và liên lạc cho toàn bộ lực lượng quân sự Hàn Quốc tham chiến tại Việt Nam.  Các đơn vị chiến đấu chính của Hàn Quốc (như Sư đoàn Mãnh Hổ và Sư đoàn Bạch Mã) chủ yếu hoạt động ở Vùng II Chiến thuật, với các căn cứ chính tại Quy Nhơn, Bình Khê và Ninh Hòa. Đơn vị không chiến đấu đầu tiên của Hàn Quốc, "Lực lượng Bồ câu trắng", đến Biên Hòa vào tháng 2 năm 1965.