Chuyển đến nội dung chính

Nguồn gốc tên Phú Định

 Cái tên "Phú Định" có từ bao giờ?

Từ vùng đầm lầy đến làng gốm xưa

Theo các tài liệu ghi chép lại, khu vực Phú Định xưa vốn là vùng đầm lầy hoang vu. Cuối thế kỷ XVIII, nhà Nguyễn cho đào kênh để khai thông giao thương tuyến đường thủy từ miền Tây lên Sài Gòn.

Trong Gia Định thành thông chí, Trịnh Hoài Đức có ghi chép lại việc đào kênh An Thông (nay gọi là kênh Tàu Hủ). Còn công trình được ông Nguyễn Cửu Đàm chỉ huy đào vào năm 1772 để khai thông dòng chảy chính là kênh Ruột Ngựa (nay thường gọi là rạch Ruột Ngựa, chảy qua khu vực Phú Định).

Thưở sơ khai, ven bờ kênh Ruột Ngựa chỉ có vài ba hộ dân sinh sống, rồi dần dần dân cư quần tụ, đất hoang vu trở thành làng. Năm 1847, vua Tự Đức ban sắc lệnh công nhận làng Phú Định, ngôi đình mang tên làng được xây dựng và trở thành di tích lịch sử - văn hóa của vùng đất này.

Đình Phú Định ngày nay nằm trên đường Lý Chiêu Hoàng (Quận 6) - nơi thờ Thành hoàng làng là nợi lưu dấu giá trị văn hóa tâm linh của cộng đồng.

Làng Phú Định còn mang dấu ấn của "xóm lò gốm". Làng Phú Định xưa thuộc khu vực Quận 6, phía cuối đường Nguyễn Văn Luông và kênh Ruột Ngựa. Vị trí đối diện là làng Hòa Lục - nơi có lò gốm Hưng Lợi, nay đã trở thành di tích lò gốm cổ nổi tiếng giữa lòng Sài Gòn.

Còn đó những chuyến phà ngược xuôi...

Đi đến cuối đường Trịnh Quang Nghị, qua chợ Phú Định là bến phà Phú Định - nơi mỗi ngày vẫn có những chuyến phà nối đôi bờ kênh Đôi từng sáng từng chiều. Phà Phú Định nằm ở ngã ba sông nên có đến 3 bến phà, nối liền các khu vực: phường 16, 7 (quận 8, cũ) và chợ đầu mối Bình Điền.

Cùng với những thương thuyền ngược xuôi từ miền Tây Nam bộ về Sài Gòn qua kênh Đôi, kênh Tàu Hũ..., phà Phú Định cũng đã gắn liền với cuộc sống sinh hoạt của cộng đồng cư dân nơi đây.

Theo nhiều người ngụ cư lâu đời trên vùng đất này, quận 8 xưa từng có hàng chục bến phà. Nhưng rồi đất đổi thay theo sự phát triển của đại đô thị, những chuyến phà cũng dần hoàn thành sứ mệnh. Riêng bến phà Phú Định vẫn còn đó, với những chuyến phà ngược xuôi trên dòng kênh Đôi vận chuyển hàng hóa của tiểu thương; là phương tiện lưu thông nhanh chóng, tiện lợi của người dân vùng ven...

"Phú Định" xưa nay vốn là tên gọi quen thuộc trong ký ức của người dân quận 6 và quận 8. Nay trở thành địa danh mới của khu vực vùng ven, sau sáp nhập. Phường Phú Định không chỉ là một tên gọi hành chính mà còn gợi nhớ ký ức từ nhiều chiều kích: một ngôi làng, một mái đình, một "xóm lò gốm", một bến phà và lưu dấu những giá trị lịch sử - văn hóa của một thời...

Ảnh: Xóm lò gốm xưa. Ảnh tư liệu phục hồi màu

Quận 6 ngày xưa cũng có đường Phú Định, nay đường đó thành đường Nguyễn Văn Luông, hiện nay Phường Bình Phú (Quận 6 cũ) có đình Phú Định, tiểu học Phú Định, THCS Phú Định.



Nhận xét

Xem nhiều nhất

Trường Petrus Trương Vĩnh Ký

 Trường Petrus Trương Vĩnh Ký - Sài Gòn Xưa

Trường Lycée Franco-Chinois

 Trường Lycée Franco-Chinois là ngôi trường được xây dựng thứ hai ở Sài Gòn.  Pháp tấn công vào Sài Gòn năm 1859 đến năm 1865 Chuẩn đô đốc Pháp Pierre Rose ban hành nghị định thành lập thành phố Sài Gòn. Vào ngày 14-11-1874, Thống đốc Nam Kỳ Jules François Emile Krantz đã ký quyết định thành lập một ngôi trường trung học đầu tiên tại Sài Gòn với chương trình giảng dạy y hệt theo chính quốc, từ tiểu học đến tú tài. Ban đầu trường được đặt tên là Collège Indigène (Trung học bản xứ) rồi sau này được đặt tên lại là Collège Chasseloup Laubat (Lê Quý Đôn). Năm 1908 Toàn quyền Đông Dương ông Jean Baptiste Paul Beau cho xây dựng trường Lycée Franco-Chinois. Mãi cho đến năm 1918 Pháp mới xây dựng trường Marie Curie. Thẻ học sinh Lycée Franco-Chinois 1953. Người học sinh này tên Trương Chí Hiền và học classe "El. H." Viết tắt của "Élève Humanités" (Học sinh khối Nhân văn). Trong hệ thống giáo dục cổ điển của Pháp, Humanités (Nhân văn) là chương trình học dành cho lứa tuổi tha...

Xưởng đóng tàu Ba-Son

Xưởng đóng tàu Ba Son là một cơ sở đóng tàu nằm bên sông Sài Gòn tại Thành phố Hồ Chí Minh trước đây, từng tồn tại từ giữa thế kỷ 19 đến năm 2016. Vốn là xưởng Thủy được chúa Nguyễn Ánh cho xây dựng vào khoảng năm 1791, khu vực này về sau được người Pháp nâng cấp thành một công xưởng hiện đại, lần lượt được quản lý bởi Hải quân Pháp, Hải quân Việt Nam Cộng hòa rồi Tổng công ty Ba Son. Vào năm 1911, xưởng được đánh giá là xây dựng và trang bị vào loại hiện đại nhất khu vực Đông Nam Á.[3] Đến năm 2016, sau khi Tổng công ty Ba Son di dời các nhà máy về tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, hầu hết các cơ sở vật chất tại đây bị phá bỏ để xây dựng khu trung tâm phức hợp Sài Gòn – Ba Son. Vị trí Khu xưởng đóng tàu Ba Son có diện tích hơn 22,5 ha, tọa lạc tại phường Bến Nghé, Quận 1, trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, được giới hạn bởi sông Sài Gòn, rạch Thị Nghè và hai con đường Tôn Đức Thắng, Nguyễn Hữu Cảnh. Ngày 27-4-1921, xưởng Ba-Son (Saigon) đã cho hạ thủy và chạy thử tàu Albert Sarraut, dài 85m, rộng...

Đường Paul Blanchy

 Đường Paul Blanchy (Hai Bà Trưng) năm 1947, phía xa là nhà thờ Tân Định.

Nhà việc của xã Linh Chiểu

Linh Chiểu Xã - Cochinchine - Ancienne Maison Commune de Linh Chicû-Xâ  Nhà việc của xã Linh Chiểu, Thủ Đức (như trụ sở UBND ngày nay)

Thư viện Khoa học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh

Thư viện Khoa học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh là một thư viện công cộng tại trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. Thư viện hiện trực thuộc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh, được xem là một trong những thư viện lâu đời nhất tại Việt Nam. Vị trí Thư viện Khoa học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh có địa chỉ tại số 69 đường Lý Tự Trọng, phường Bến Thành, Quận 1, nằm trên một khuôn viên bao quanh là bốn tuyến đường Lý Tự Trọng, Lê Thánh Tôn, Nguyễn Trung Trực và Nam Kỳ Khởi Nghĩa. Lịch sử Năm 1868, Thống đốc Nam Kỳ Gustave Ohier cho thành lập Thư viện Tư liệu Chính phủ Nam Kỳ cho hai Hội đồng chiến tranh thường trực ở Nam Kỳ. Năm 1882, thư viện này trở thành thư viện công cộng, là thư viện công cộng đầu tiên của Việt Nam. Tuy nhiên, thư viện hoạt động không hiệu quả vì không đủ kinh phí mua sách báo, trả công cho nhân viên. Đến năm 1902, thư viện được đổi tên thành Thư viện Nam Kỳ (tiếng Pháp: Bibliothèque de la Cochinchine), còn gọi là Thư viện Sài Gòn (tiếng Pháp: Bibliothèque de ...

Nhà thờ 3 Chuông thuộc Dòng Đa Minh

  “♱ Nhà thờ Ba Chuông”, một tên gọi gần gũi, bình dị nơi cửa miệng dân gian, nhưng đã gợi lên thắc mắc cho nhiều người về nguồn gốc và ý nghĩa lịch sử.  Giáo xứ Đaminh – Ba Chuông ngày nay tọa lạc tại số 190 Lê Văn Sỹ, P.10, Q. Phú Nhuận, do các Linh mục Dòng Đaminh sáng lập. Dòng Đaminh Việt Nam đã đến đây từ năm 1957. Các tu sĩ xây dựng tu viện thánh Albêtô năm 1959 và mở trường trung tiểu học Thánh Thomas. Trường thánh Thomas và Đền Thánh Tử Đạo Hải Dương Sau dịp long trọng mừng “bách chu niên” bốn chân phước Tử Đạo Hải Dương (1861-1961), tu viện đã tiến hành xây dựng một Đền Thánh dâng kính các Ngài, được khánh thành vào ngày 5-10-1962. Ngày 24.06.1967, Đức Tổng giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình đã ký quyết định chính thức thành lập giáo xứ mới với danh xưng Thánh Đaminh, Đấng sáng lập Dòng của các tu sĩ phục vụ tại đây. Bổn Mạng giáo xứ : Thánh Đaminh, Lễ kính 08.08. Toàn cảnh Tu Viện – Đài Đức Mẹ Apollo – Nhà Thờ Nhà thờ đầu tiên của giáo xứ chính là “Đền Thánh” trên, có ...