Chuyển đến nội dung chính

Bài đăng

Cercle Sportif Saigonnais (Câu lạc bộ Thể thao Sài Gòn)

Cercle Sportif Saigonnais là câu lạc bộ thể thao thượng lưu bậc nhất Sài Gòn xưa, nằm trong khu vườn Tao Đàn, mặt tiền đường Chasseloup-Laubat thời Pháp, đường Hồng Thập Tự trước 1975, nay là đường Nguyễn Thị Minh Khai. Ngày nay nơi này là Cung Văn hóa Lao động TP.HCM, số 55B Nguyễn Thị Minh Khai. Cercle Sportif chụp từ trên không năm 1930 Ảnh: Aéronautique militaire, Indochine française · Giấy phép: Phạm vi công cộng · Nguồn: Wikimedia Commons Từ nhóm đấu kiếm nghiệp dư Câu lạc bộ ra đời ngày 10/5/1902, do một nhóm người chơi đấu kiếm nghiệp dư lập ra. Ban đầu câu lạc bộ ở trong một biệt thự nhỏ góc đường Catinat và La Grandière. Năm 1905, câu lạc bộ dời vào vườn Jardin de la Ville (nay là công viên Tao Đàn). Thành phố cho làm đường chạy điền kinh năm 1906, sau đó có thêm hai sân quần vợt và một sân bóng đá. Hồ bơi đầu tiên của Sài Gòn Năm 1925, câu lạc bộ được xây lại quy mô lớn và khánh thành ngày 5/12/1925. Theo một thông cáo năm 1926, nơi đây có 10 sân quần vợt, sân bóng đá ...
Các bài đăng gần đây

Trường Taberd

Trường Taberd ở số 53 Nguyễn Du, Quận 1, là một trong những trường học lâu đời nhất Sài Gòn. Trước 1975, đây là trường của các sư huynh dòng La San. Từ năm 2000, trường mang tên Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa. Institution Taberd đầu thế kỷ 20 Ảnh: Không rõ tác giả · Giấy phép: Phạm vi công cộng · Nguồn: Wikimedia Commons Trên nền dinh Thống đốc đầu tiên Khu đất này từng là dinh Thống đốc đầu tiên của người Pháp, một dãy nhà gỗ dựng trong các năm 1861–1862 cho Thống đốc Bonard. Năm 1873, khi Thống đốc dời sang dinh Norodom, Hội Thừa sai Paris (MEP) tiếp nhận các dãy nhà cũ. Linh mục Henri de Kerlan biến nơi đây thành trường Institution Taberd, ban đầu dành cho trẻ em lai bị bỏ rơi. Trường khai giảng ngày 31/8/1874. Tên trường đặt theo Giám mục Jean-Louis Taberd, Đại diện Tông tòa Nam Kỳ (1830–1840). Trường của dòng La San Từ năm 1887 đến 1890, linh mục Lucien Mossard vận động Giám mục Isidore Colombert mời các sư huynh dòng La San trở lại điều hành trường. Năm 1890, các dãy nh...

Cầu Sài Gòn (Cầu Tân Cảng)

Cầu Sài Gòn bắc qua sông Sài Gòn, nối Bình Thạnh với Thủ Đức trên trục xa lộ Hà Nội. Trước 1975, cầu có tên cầu Tân Cảng, tiếng Anh là Newport Bridge, và là một phần của xa lộ Sài Gòn – Biên Hòa. Cầu Tân Cảng đang xây dựng, tháng 11/1960 Ảnh: Arthur Z. Gardiner · Giấy phép: Phạm vi công cộng · Nguồn: Wikimedia Commons Cây cầu của xa lộ Biên Hòa Cầu khởi công năm 1959, cùng với dự án xa lộ Sài Gòn – Biên Hòa. Thiết kế do công ty Johnson, Drake & Piper thực hiện. Xa lộ và cầu được khánh thành ngày 28/6/1961. Cầu bằng bê tông, dài 1.010 m, rộng 26 m, có 4 làn ô tô và 2 làn xe máy, xe đạp. Trong nhiều thập niên, đây là cây cầu duy nhất nối nội đô với khu Thủ Thiêm – Thủ Đức qua sông Sài Gòn, cho đến khi có cầu Thủ Thiêm (2008) và hầm sông Sài Gòn (2011). Cầu Tân Cảng vừa hoàn thành, năm 1961 Ảnh: Arthur Z. Gardiner · Giấy phép: Phạm vi công cộng · Nguồn: Wikimedia Commons Những năm chiến tranh Do vị trí quan trọng, cầu nhiều lần là mục tiêu tấn công. Ngày 12/5/1968, một phát đ...

Cầu Calmette

Cầu Calmette bắc qua rạch Bến Nghé, nối Quận 1 với Quận 4 ở khu Khánh Hội. Cầu mang tên bác sĩ Albert Calmette (1863–1933), nhà vi trùng học người Pháp, người lập Viện Pasteur Sài Gòn và là đồng tác giả vắc-xin BCG phòng lao. Con đường dẫn lên cầu phía Quận 1 cũng mang tên ông. Cầu Calmette nhìn từ đường Đoàn Văn Bơ, Quận 4 Ảnh: trungydang · Giấy phép: CC BY 3.0 · Nguồn: Wikimedia Commons Cây cầu sắt thời Pháp Cầu được người Pháp dựng lần đầu trong thời thuộc địa, bằng sắt và gỗ, để nối trung tâm Sài Gòn với khu cảng Khánh Hội ở phía nam. Các nguồn hiện có chưa ghi rõ năm xây dựng. Trong những năm 1950–1960, khi xe cộ ngày càng đông, cầu được gia cố để chịu tải nặng hơn. Cùng với cầu Mống và cầu Ông Lãnh, cầu Calmette là một trong những lối chính đi qua rạch Bến Nghé để vào Quận 4 trước 1975. Cầu Calmette ngày nay Năm 2006, cầu cũ được tháo dỡ để xây cầu mới bằng bê tông cốt thép. Cầu mới thông xe ngày 20/1/2009, dài khoảng 300 m, rộng 22 m, có 6 làn xe và 4 nhánh cầu phụ. Cầu l...

Cầu Kiệu

Cầu Kiệu bắc qua kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, nối đường Hai Bà Trưng phía Tân Định với đường Phan Đình Phùng phía Phú Nhuận. Đây là một trong những cây cầu có lịch sử lâu đời nhất Sài Gòn, có từ thời Gia Long. Cầu Kiệu, phía đường Phan Đình Phùng Ảnh: trungydang · Giấy phép: CC BY 3.0 · Nguồn: Wikimedia Commons Cái tên từ xóm làm củ kiệu Cầu còn có tên là cầu Xóm Kiệu, theo tên xóm dân chuyên làm củ kiệu ngâm ở hai bên bờ kênh. Sách Đại Nam nhất thống chí chép cây cầu thuộc huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định, dài khoảng 6 trượng (chừng 24 m) và được dựng từ thời Gia Long. Cầu số 3 Trong sách Souvenirs historiques sur Saïgon xuất bản năm 1885, Trương Vĩnh Ký gọi đây là "cầu số 3". Đó là cây cầu thứ ba bắc qua rạch Thị Nghè, sau cầu Thị Nghè và cầu Bông. Cầu nối Tân Định với chợ Xã Tài, tức chợ Phú Nhuận. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư, năm 1945 cầu Kiệu đã là cầu xi măng hai làn xe, lề lát gạch, lan can sắt thấp. Đường phía Sài Gòn trải nhựa, còn phía Phú Nhuận là đường ...

Bệnh viện Grall

Bệnh viện Grall ở số 14 Lý Tự Trọng, Quận 1 (đường La Grandière thời Pháp, đường Gia Long trước 1975), là một trong những bệnh viện lâu đời nhất Sài Gòn. Từ năm 1978, nơi đây là Bệnh viện Nhi Đồng 2. Cổng bệnh viện nhìn từ đường La Grandière, khoảng 1880–1890 Ảnh: Không rõ tác giả · Giấy phép: Phạm vi công cộng · Nguồn: Wikimedia Commons Từ Nhà thương Quân đội đến Bệnh viện Grall Năm 1862, Thống đốc Bonard lập Nhà thương Quân đội (Hôpital Militaire), ban đầu ở góc đường Hai Bà Trưng – Lê Duẩn ngày nay. Cuối thập niên 1870, bệnh viện được xây lại ở vị trí hiện nay. Công trình do trung tá J. Varaigne và đại úy A. A. Dupommier thiết kế. Năm 1891, Albert Calmette lập Viện Pasteur đầu tiên ngoài nước Pháp trong một dãy nhà nhỏ của bệnh viện. Đến năm 1905, Viện Pasteur dời sang đường Pellerin (nay là đường Pasteur). Năm 1925, bệnh viện trở thành bệnh viện đa khoa và mang tên Grall, theo tên bác sĩ Charles Grall, nguyên Tổng thanh tra Y tế Nam Kỳ. Các dãy nhà bệnh viện nhìn từ sân lớn, ...

Tòa án Sài Gòn (Palais de Justice)

Tòa án Sài Gòn, tên tiếng Pháp là Palais de Justice, là tòa nhà nằm giữa bốn con đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (đường Công Lý trước 1975), Nguyễn Du, Nguyễn Trung Trực và Lý Tự Trọng (đường Gia Long trước 1975). Công trình hoàn thành năm 1885 và nay là trụ sở Tòa án Nhân dân TP.HCM. Palais de Justice Sài Gòn năm 1895 Ảnh: André Salles · Giấy phép: Phạm vi công cộng · Nguồn: Wikimedia Commons Một trong ba tòa án lớn thời Pháp Tòa nhà được xây trong các năm 1881–1885. Theo Saigoneer, công trình do Marie-Alfred Foulhoux, kiến trúc sư trưởng đầu tiên của Nam Kỳ, thiết kế. Đây là một trong ba tòa án chính người Pháp xây ở Việt Nam, cùng với Hà Nội và Đà Nẵng. Tiền thân của tòa là Tòa đại hình Nam Kỳ. Kiến trúc Khối nhà gốc thời Pháp có hình chữ U. Về sau có thêm một khối nhà nối vào, tạo thành mặt bằng hình chữ H. Tòa nhà có tầng hầm và hai tầng chính, mỗi tầng cao khoảng 5,2 m, mái ngói dốc trên khung thép và gỗ. Phong cách kiến trúc được xem là tân cổ điển, có chỗ gọi là tân Phục hưng. B...

Thánh đường Hồi giáo Jamia (Đông Du)

Thánh đường Hồi giáo Jamia Al-Musulman nằm trên đường Đông Du, Quận 1, giữa khu phố khách sạn và nhà hàng. Đây là thánh đường Hồi giáo trung tâm của Sài Gòn, có từ năm 1935. Thánh đường Jamia Al-Musulman năm 1958 Ảnh: Không rõ tác giả · Giấy phép: Phạm vi công cộng · Nguồn: Wikimedia Commons Thánh đường của người Ấn ở Sài Gòn Thánh đường được khởi công ngày 21/12/1934 và hoàn thành năm 1935, khi đó mang tên India Jamia Muslim Mosque. Người đứng ra xây dựng là ông JM Mohamed Ismael, người đứng đầu cộng đồng Hồi giáo gốc Ấn ở Sài Gòn. Ông sinh tại Koothanallur, bang Tamil Nadu, miền Nam Ấn Độ, sang Sài Gòn năm 1903 để mở rộng việc buôn vải của gia đình. Lễ khánh thành thánh đường năm 1935 Ảnh: Không rõ tác giả · Giấy phép: Phạm vi công cộng · Nguồn: Wikimedia Commons Kiến trúc Thánh đường sơn màu trắng xanh, có bốn tháp nhỏ (minaret) ở các góc. Ảnh chụp những năm 1958–1979 cho thấy hình dáng công trình gần như không đổi, chỉ khác màu sơn. Thánh đường ngày nay Qua nhiều biến độn...

Hội quán Nghĩa An (Miếu Quan Đế)

Hội quán Nghĩa An ở số 678 Nguyễn Trãi, Chợ Lớn (Quận 5 cũ), là hội quán của cộng đồng người Hoa gốc Triều Châu. Vì thờ Quan Công nên người Sài Gòn còn gọi là Miếu Quan Đế hay chùa Ông. Tên "Nghĩa An" lấy theo vùng quê cũ của người Triều Châu ở Quảng Đông. Hội quán Nghĩa An Ảnh: Gary Todd · Giấy phép: CC0 · Nguồn: Wikimedia Commons Lịch sử Các nguồn ghi khác nhau về năm dựng hội quán: có tài liệu ghi năm 1737, có tài liệu cho rằng người Triều Châu dựng hội quán từ thế kỷ 19. Hội quán được trùng tu nhiều lần, trong đó có các năm 1866, 1901, 1969, 1984 và 2010. Cổng hội quán có từ năm 1903, chạm cảnh "Lục Quốc phong tướng". Kiến trúc Hội quán xây theo lối kiến trúc người Hoa, các dãy nhà khép kín quanh sân thiên tỉnh ở giữa, mái ba tầng. Trên nóc có tượng gốm "lưỡng long tranh châu". Cột gỗ, khám thờ và bao lam được chạm khắc tích truyện xưa và cảnh sinh hoạt. Đây được xem là hội quán có khuôn viên rộng nhất trong các hội quán người Hoa ở Chợ Lớn. Gia...

Chùa Ngọc Hoàng (Phước Hải tự)

Chùa Ngọc Hoàng ở số 73 Mai Thị Lựu, khu Đakao, Quận 1, là một trong những ngôi chùa người Hoa nổi tiếng nhất Sài Gòn. Người Sài Gòn xưa quen gọi là chùa Ngọc Hoàng hay "chùa Đakao", còn người Pháp gọi là Temple Da Kao. Chùa Ngọc Hoàng ở Đakao Ảnh: Ymblanter · Giấy phép: CC BY-SA 4.0 · Nguồn: Wikimedia Commons Ngôi điện thờ Ngọc Hoàng của một thương nhân Quảng Đông Theo các tài liệu, chùa do ông Lưu Minh (còn gọi là Lưu Đạo Nguyên), một thương nhân gốc Quảng Đông, dựng lên để cầu cho việc làm ăn. Chùa khởi công khoảng năm 1892 và hoàn thành khoảng năm 1909. Tên ban đầu là Ngọc Hoàng Điện, nơi thờ Ngọc Hoàng Thượng đế, mang màu sắc dung hòa giữa Đạo giáo, Phật giáo và Nho giáo. Năm 1982, hòa thượng Thích Vĩnh Khương về trông coi chùa và chùa trực thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Đến năm 1984, chùa được đặt pháp danh Phước Hải tự, nhưng người dân vẫn quen gọi là chùa Ngọc Hoàng. Kiến trúc và hơn 300 pho tượng Chùa xây bằng gạch cũ, mái lợp ngói men rực rỡ theo lối kiến...

Chùa Vĩnh Nghiêm

Chùa Vĩnh Nghiêm nằm ở số 339 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 3, trên đoạn đường mà trước 1975 người Sài Gòn gọi là đường Công Lý. Chùa xây từ năm 1964 đến 1971, nổi bật với ngọn tháp 7 tầng cao khoảng 40 m, và là một trong những ngôi chùa lớn nhất của Sài Gòn thời đó. Chùa Vĩnh Nghiêm, Sài Gòn Ảnh: trungydang · Giấy phép: CC BY 3.0 · Nguồn: Wikimedia Commons Ngôi chùa của người Bắc di cư Chùa do hai hòa thượng Thích Tâm Giác và Thích Thanh Kiểm đứng ra xây dựng. Hai vị đều là tăng sĩ từ miền Bắc vào Nam sau năm 1954. Tên chùa đặt theo tổ đình Vĩnh Nghiêm ở làng Đức La, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Đó là ngôi chùa có từ thời Lý và từng là trung tâm của thiền phái Trúc Lâm. Với nhiều người Bắc di cư, chùa Vĩnh Nghiêm ở Sài Gòn là nơi gợi nhớ ngôi tổ đình quê nhà. Kiến trúc Chùa được xem là ngôi chùa đầu tiên ở Việt Nam xây theo kiểu kiến trúc truyền thống nhưng dùng bê tông cốt thép. Khuôn viên rộng khoảng 6.000 m². Chánh điện thờ Phật Thích Ca cùng hai vị Bồ tát Văn Thù và Phổ Hiền. ...

Chùa Giác Lâm

Chùa Giác Lâm ở đường Lạc Long Quân, quận Tân Bình cũ, được xem là ngôi chùa cổ nhất còn lại của Sài Gòn – Gia Định. Chùa có từ năm 1744 và là tổ đình của dòng Thiền Lâm Tế ở miền Nam. Chùa Giác Lâm Ảnh: Phan Ba (vi.wikipedia) · Giấy phép: Phạm vi công cộng · Nguồn: Wikimedia Commons Từ chùa Cẩm Sơn đến Giác Lâm Năm 1744, dưới thời chúa Nguyễn Phúc Khoát, cư sĩ Lý Thụy Long, một người Minh Hương, góp tiền dựng chùa trên gò Cẩm Sơn. Vì thế chùa có tên ban đầu là Cẩm Sơn tự, dân gian còn gọi là chùa Cẩm Đệm hay Sơn Can. Khi hòa thượng Viên Quang về trụ trì, chùa được đổi tên thành Giác Lâm, nghĩa là "rừng giác ngộ". Chùa được đại trùng tu hai lần lớn: lần đầu trong các năm 1799–1804 dưới thời hòa thượng Viên Quang, lần thứ hai trong các năm 1906–1909 do hòa thượng Hồng Hưng chủ trì. Phần lớn diện mạo chùa ngày nay có từ lần trùng tu đầu thế kỷ 20. Kiến trúc và kho tượng cổ Chùa xây theo kiểu chữ Tam, gồm ba dãy nhà nối liền: chánh điện, giảng đường và trai đường. Nhà chí...

Bến Nhà Rồng

Bến Nhà Rồng là tòa nhà hai tầng nằm ở mũi đất nơi rạch Bến Nghé đổ ra sông Sài Gòn, thuộc khu Khánh Hội, Quận 4. Đây là một trong những công trình kiến trúc lâu đời nhất của Sài Gòn còn đứng đến nay, có tuổi đời hơn 160 năm. Trụ sở hãng Messageries Impériales ở Sài Gòn, khoảng năm 1866 Ảnh: Émile Gsell (The Metropolitan Museum of Art) · Giấy phép: CC0 · Nguồn: Wikimedia Commons Trụ sở của một hãng tàu Pháp Tòa nhà được người Pháp xây trong khoảng 1862–1863 làm trụ sở cho hãng tàu biển Messageries Impériales. Đây là nơi bán vé tàu và là chỗ ở của nhân viên người Pháp quản lý tàu ra vào cảng. Trên tòa nhà khi ấy có hai chữ viết tắt "M.I." của tên hãng. Sau năm 1870, khi chế độ quân chủ ở Pháp sụp đổ, hãng đổi tên thành Messageries Maritimes. Trên nóc nhà có thêm biểu tượng mỏ neo và đầu ngựa, nên người Sài Gòn còn gọi đây là "hãng Đầu Ngựa". Người lớn tuổi thời đó cũng gọi tòa nhà là "Sở ông Năm". Vì sao gọi là "Nhà Rồng"? Trên nóc tòa nhà ...

Khách sạn Capitol

Khách sạn Capitol xưa tọa lạc tại góc đường Đồng Khánh – Nguyễn Hoàng ở khu vực Chợ Lớn (Quận 5), ngày nay là góc đường Trần Hưng Đạo B – Trần Phú. Khu vực xung quanh: Nơi đây nằm ngay cạnh khu vực nổi tiếng thời xưa như sòng bạc Đại Thế Giới (Le Grand Monde) – trung tâm giải trí và thương mại sầm uất của Sài Gòn thập niên 1960. Hiện trạng địa danh: Góc đường này hiện nay đã thay đổi, không còn là Khách sạn Capitol mà phần lớn khu vực này gắn với các công trình công cộng và văn hóa của Quận 5 (như Nhà Văn hóa Quận 5 ở góc Trần Hưng Đạo – Trần Phú), hoặc lân cận có Khách sạn Đồng Khánh (số 2 Trần Hưng Đạo B) Khách sạn Capitol góc Đồng Khánh – Nguyễn Hoàng  Thập niên 1960

Ngã ba Nguyễn Cư Trinh & Cống Quỳnh

 Ngã ba Nguyễn Cư Trinh & Cống Quỳnh

Dinh Tân Xá

Dinh Tân Xá là ngôi nhà gỗ cổ kính và là nhà nguyện lâu đời nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh, có tuổi đời hơn 226 năm (xây dựng từ cuối thế kỷ 18). Vị trí: Nằm trong khuôn viên Tòa Tổng Giám mục Thành phố Hồ Chí Minh (số 180 Nguyễn Đình Chiểu, Quận 3, TP.HCM). Lịch sử hình thành: • Được Chúa Nguyễn Ánh cho xây dựng vào khoảng năm 1789 - 1799 để làm nơi ở và làm việc cho Giám mục Bá Đa Lộc (Pigneau de Béhaine, còn gọi là Đức Cha Cả) dạy học cho Hoàng tử Nguyễn Phúc Cảnh. • Trải qua nhiều lần di dời từ khu vực kênh Thị Nghè, đường Alexandre de Rhodes và chính thức chuyển về vị trí hiện tại trong khuôn viên Tòa Giám mục vào năm 1900, sau đó được sử dụng làm nhà nguyện từ năm 1911. • Học giả Trương Vĩnh Ký từng gọi công trình này là Dinh Tân Xá vào năm 1897. Kiến trúc: • Mang phong cách nhà cổ truyền thống Việt Nam (kiểu nhà chữ Nhất, 3 gian 2 chái, diện tích khoảng 136m²), làm hoàn toàn bằng gỗ quý và liên kết bằng kỹ thuật ghép mộng truyền thống không dùng đinh. • Mái lợp ngói âm dương...

Trường Petrus Trương Vĩnh Ký

 Trường Petrus Trương Vĩnh Ký - Sài Gòn Xưa

Trường Lycée Franco-Chinois

 Trường Lycée Franco-Chinois là ngôi trường được xây dựng thứ hai ở Sài Gòn.  Pháp tấn công vào Sài Gòn năm 1859 đến năm 1865 Chuẩn đô đốc Pháp Pierre Rose ban hành nghị định thành lập thành phố Sài Gòn. Vào ngày 14-11-1874, Thống đốc Nam Kỳ Jules François Emile Krantz đã ký quyết định thành lập một ngôi trường trung học đầu tiên tại Sài Gòn với chương trình giảng dạy y hệt theo chính quốc, từ tiểu học đến tú tài. Ban đầu trường được đặt tên là Collège Indigène (Trung học bản xứ) rồi sau này được đặt tên lại là Collège Chasseloup Laubat (Lê Quý Đôn). Năm 1908 Toàn quyền Đông Dương ông Jean Baptiste Paul Beau cho xây dựng trường Lycée Franco-Chinois. Mãi cho đến năm 1918 Pháp mới xây dựng trường Marie Curie. Thẻ học sinh Lycée Franco-Chinois 1953. Người học sinh này tên Trương Chí Hiền và học classe "El. H." Viết tắt của "Élève Humanités" (Học sinh khối Nhân văn). Trong hệ thống giáo dục cổ điển của Pháp, Humanités (Nhân văn) là chương trình học dành cho lứa tuổi tha...