Nguồn gốc tên gọi Xóm Vôi

 Nguồn gốc tên gọi Xóm Vôi ở Quận 5

Xóm Vôi ở Quận 5 bắt nguồn từ thói quen đặt tên địa danh gắn liền với các xóm nghề thủ công đặc trưng của người Sài Gòn - Chợ Lớn xưa.

Dưới đây là chi tiết về nguồn gốc của khu xóm này:

Khi thành phố Chợ Lớn được hình thành, nhu cầu vật liệu xây dựng rất cao, trong đó vôi và gạch là hai vật liệu chính phải chế tạo. Do đó những lò nung gạch ngói, những lò nung vôi mọc lên rất nhiều, qui tụ lại từng vùng chuyên ngành. Đó là chưa kể đến vôi để ăn trầu cũng là nhu cầu rất phổ biến.

Bấy giờ tại vùng thuộc thôn Phú Hữu, người ta chở đá xanh từ vùng Hà Tiên lên, lập thành những lò nung vôi để thỏa mãn nhu cầu của dân chúng, cả xóm cùng làm nghề nung vôi. Lò vôi mọc lên rất nhiều. Do đó người ta quen gọi xóm này là Xóm Lò Vôi. Sau gọi tắt là Xóm Vôi. Trong bản đồ Trần Văn Học năm 1815, địa danh Xóm Lò Vôi đã được ghi vào địa giới Sài Gòn - Chợ Lớn.

Tương tự như cách hình thành tên gọi của Xóm Củi, Xóm Bột, Xóm Lò Gốm hay Xóm Chỉ, cái tên "Xóm Vôi" ra đời để chỉ khu vực chuyên sản xuất mặt hàng này. Khi nhu cầu trao đổi hàng hóa tăng cao, khu chợ mọc lên để phục vụ xóm thợ cũng tự nhiên được gọi là "Chợ Xóm Vôi".

Sau này, nghề nung vôi đã lùi vào dĩ vãng, nên Chợ Xóm Vôi ngày nay không còn bán vôi nữa. Thay vào đó, nơi đây đã chuyển đổi thành một khu chợ đầu mối thu nhỏ sầm uất, chuyên bán sỉ và lẻ các loại trái cây, rau củ và nông sản từ miền Tây đổ về.

Chợ Xóm Vôi ngày nay hoạt động nhộn nhịp nhất dọc theo đường Trang Tử, thuộc Phường 14, Quận 5 (nằm sát bến xe Chợ Lớn).

Gần đường Trang Tử cũng có đường Xóm Vôi, đường Xóm Vôi mang tên Xóm Vôi từ thời Pháp tới nay

Nguồn bài viết: Sách đường phố TPHCM, tư liệu trên AI

Hình ảnh: Chợ Xóm Vôi do VOV chụp tháng 11/2025