Chuyển đến nội dung chính

Địa danh Bàu Sen

 Tìm hiểu địa danh Bàu Sen ở Quận 5

Địa danh Bàu Sen tại Quận 5 (nay chủ yếu được biết đến qua tên gọi Chợ Bàu Sen và Trường Tiểu học Bàu Sen trên đường Nguyễn Trãi - An Dương Vương) xưa kia vốn là một vùng đầm lầy, ao hồ tự nhiên rộng lớn trồng rất nhiều sen.

​Dưới đây là những chi tiết lịch sử thú vị về địa danh này gắn với vùng Chợ Lớn mà bạn đang quan tâm:

​1. Nguồn gốc tên gọi

​"Bàu": Trong tiếng Việt cổ và phương ngữ miền Nam, "bàu" dùng để chỉ những vùng trũng thấp, tích nước tự nhiên tạo thành ao hồ lớn, thường có nhiều thủy sinh.

​Thực trạng xưa: Trước khi đô thị hóa, khu vực Phường 3, Quận 5 hiện nay (đặc biệt là đoạn quanh đường Nguyễn Trãi, An Dương Vương và Lê Hồng Phong) là một vùng bưng biền, ao sình. Người dân quanh vùng tận dụng các bàu nước này để trồng sen lấy hoa, hạt và ngó sen, từ đó tên gọi Bàu Sen hình thành trong dân gian.

​2. Vị trí và Biến đổi lịch sử

​Qua ​Quá trình đô thị hóa: Từ sau năm 1954 và đặc biệt là giai đoạn 1960-1970, quá trình lấp ao hồ để xây dựng nhà cửa diễn ra mạnh mẽ. Các bàu nước dần biến mất, nhường chỗ cho các khu cư xá và trục đường sầm uất.

​Dấu tích còn lại: Hiện nay, dấu tích duy nhất của vùng "ao sen" năm xưa chỉ còn nằm ở tên gọi của Chợ Bàu Sen (số 381 An Dương Vương) và Trường Tiểu học Bàu Sen (106 Nguyễn Trãi). Đây là một trong những chợ truyền thống lâu đời của người dân địa phương, nằm giáp ranh giữa khu vực Chợ Quán và Chợ Lớn.

​3. Sự kết nối với vùng Chợ Quán

​Khu vực Bàu Sen nằm rất gần với làng cổ Chợ Quán (một trong những cộng đồng cư dân lâu đời nhất Sài Gòn - Gia Định). Trong ký ức của những người lớn tuổi ở Quận 5, Bàu Sen không chỉ là một địa danh mà còn là ranh giới thiên nhiên chia cắt giữa khu vực phố thị đông đúc của người Hoa và các làng vườn ven nội.

​Nếu bạn đang tìm hiểu về lịch sử Chợ Lớn, khu vực Bàu Sen này chính là "lá phổi xanh" và là nguồn cung cấp thực phẩm (sen, cá) quan trọng cho các nhà hàng, quán ăn của người Hoa và người Việt tại đây vào đầu thế kỷ 20.

Nguồn: Thông tin về địa danh Bàu Sen tại Quận 5 được tổng hợp từ các nguồn nghiên cứu về địa danh học, lịch sử Nam Bộ và ký ức đô thị của Sài Gòn - Chợ Lớn.




Nhận xét

Xem nhiều nhất

Khu vực kinh Nhiêu Lộc 196

 Saigon 1969 - Không ảnh khu vực kinh Nhiêu Lộc, nhà sửa chữa xe lửa ở giữa ảnh, nhà thờ phía dưới là Tân Chí Linh.

Đi lễ chùa ngày Tết

 Người Miền Nam đi Chùa những ngày Tết 1960s

Nhà thờ Chợ Quán

 Nhà thờ Chợ Quán ngày xưa (hình chưa rõ năm chụp, được phục hồi màu), đây là một nhà thờ hơn 300 năm tuổi, được mệnh danh là cổ nhất thành phố, từng trải qua 8 lần xây dựng trong suốt chiều dài lịch sử. Tóm tắt lịch sử của nhà thờ  Nhà thờ Chợ Quán (ở 120 Trần Bình Trọng, phường Chợ Quán, TP.HCM) - giáo xứ Chợ Quán, Tổng giáo phận Sài Gòn - khởi nguồn từ một công trình đơn sơ được dựng lên vào năm 1670. Đến khoảng những năm 1720, các linh mục thừa sai bắt đầu xây dựng lại nhà thờ lần đầu tiên bằng vật liệu kiên cố hơn. Trải qua hàng thế kỷ với nhiều biến cố lịch sử, nhà thờ không ít lần bị phá hủy và tái thiết. Phiên bản hiện tại là lần xây thứ 8, được khởi công dưới thời Cha Nicolas Hamm Tài. Năm 1885, ngài mua xe bò, chở đất từ khu vực Bàu Chùa (còn gọi là Bàu Sen) về đắp nền, khởi động công trình với sự hỗ trợ của Cha Charles Boutier Thiết. Tuy nhiên, công trình tạm dừng một thời gian cho đến năm 1887, khi Cha Jules Errard Y về nhận quản nhiệm giáo xứ. Ngài tiếp tục hoàn t...

Tập đoàn dầu khí Shell

 Shell tại SÀI GÒN những năm 1960. Thập niên 1960 là giai đoạn phát triển rực rỡ và chuyển mình mạnh mẽ của tập đoàn dầu khí Shell, đặc biệt là tại thị trường Việt Nam (miền Nam) và trên quy mô toàn cầu.

Bến xe Petrus Ký

Bến xe Petrus Ký Saigon 1960. Nằm trên đường Petrus Ký, nay là đường Lê Hồng Phong, thuộc Quận 5 và Quận 10. Xe từ bến Petrus Ký tỏa đi khắp miền Nam, từ vĩ tuyến 17 (Cầu Hiền Lương) cho đến tận Cà Mau. Sau năm 1975, bến xe này được đổi tên thành Xa cảng Miền Đông (vào cuối năm 1976) trước khi các bến xe hiện đại được di dời ra vùng ngoại vi. Bến xe Petrus Ký SÀI GÒN những năm 1960. Đây là bến xe liên tỉnh sầm uất, là nơi tập trung của hàng trăm chiếc xe khách đi các tỉnh miền Tây và miền Trung. Trong thập niên 1960, để giải quyết tình trạng lộn xộn của các bến xe nhỏ lẻ trong nội đô, chính quyền đã tập trung nhiều hãng xe về đây. Vào thời điểm này, bến xe Petrus Ký đặc trưng với những dãy xe đò mang màu sắc của các hãng xe tư nhân, các sạp hàng quán vỉa hè và dòng người tấp nập từ các tỉnh đổ về Sài Gòn. TTO - Năm 1940, chính quyền của Pháp ở Sài Gòn đặt tên cho con đường giới hạn bởi đường Galliéni (nay là đường Trần Hưng Đạo) và đường 11è RIC (nay là đường Trần Phú) là đường...

Đức Thượng Công Lê Văn Duyệt và những hình ảnh đẹp của Lăng Ông – Bà Chiểu

  Những người Sài Gòn gốc hầu như không ai không biết đến Lăng Ông – Bà Chiểu ở tỉnh Gia Định xưa. Ngày nay, với dân ngoại tỉnh đến Sài Gòn, nếu đi xе bus ngang qua chợ Bà Chiểu thường được nghе lơ xе hỏi: Có ai xuống Lăng Ông không…? Lăng Ông – Bà Chiểu vốn là nơi này là giao nhau của nhiều tuyến đường nên có rất nhiều trạm xе bus. Đó chính là đoạn đường giao giữa đường Lê Văn Duyệt và đường Chi Lăng, người xưa thường gọi là ngã ba Chi Lăng. Vị trí này còn có các địa điểm quеn thuộc là Bệnh viện Nguyễn Văn Học, Trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn, Tòa Nhà Hành Chánh Tỉnh Gia Định. Ngã 3 Chi Lăng trước năm 1975. Nhà bên phải là Tòa Hành Chính tỉnh Gia Định, nay là UBND quận Bình Thạnh Sau 1975, hầu hết tên các địa điểm này bị thay đổi. Đường Chi Lăng đổi thành tên Phan Đăng Lưu. Đường Lê Văn Duyệt bị xóa tên, nhập chung vô đường Đinh Tiên Hoàng trước đó chỉ dài từ đại lộ Thống Nhứt cho đến Cầu Bông, thì thời gian sau đó đường Đinh Tiên Hoàng nối dài luôn phần đường Lê Văn Duy...

Bộ Tư lệnh Lực lượng Hàn Quốc

 Bộ Tư lệnh Lực lượng Hàn Quốc tại SÀI GÒN những năm 1960.  có trụ sở tại đường Trần Hưng Đạo, Sài Gòn. Đóng vai trò là cơ quan chỉ huy và liên lạc cho toàn bộ lực lượng quân sự Hàn Quốc tham chiến tại Việt Nam.  Các đơn vị chiến đấu chính của Hàn Quốc (như Sư đoàn Mãnh Hổ và Sư đoàn Bạch Mã) chủ yếu hoạt động ở Vùng II Chiến thuật, với các căn cứ chính tại Quy Nhơn, Bình Khê và Ninh Hòa. Đơn vị không chiến đấu đầu tiên của Hàn Quốc, "Lực lượng Bồ câu trắng", đến Biên Hòa vào tháng 2 năm 1965.