Chợ Xã Tây

 Chợ Xã Tây

Để cho người dân có chỗ mua bán, vào năm 1925, chính phủ Pháp đã xây một ngôi chợ cạnh tòa Đô chánh thành phố Chợ Lớn. Người dân gọi tòa Đô chánh này là Xã Tây có nghĩa tòa thị xã của Tây (hay Pháp). (Xin đừng lầm cái Xã Tây này với Dinh Xã Tây (Tòa Đô chánh, sau này là UBND Thành phố) trên đường Lê Thánh Tôn và Nguyễn Huệ ở Quận 1). Vì ngôi chợ gần Xã Tây nên có tên là chợ Xã Tây. Hiện nay Xã Tây Chợ Lớn không còn vết tích gì nữa, chỉ còn tên gọi Xã Tây của ngôi chợ gần đó, nó giúp người ta xác định một cách khái quát vị trí của toà nhà này ngày xưa.

Chợ Xã Tây nằm gần như ở trung tâm Chợ Lớn, gần đó có Chợ Lớn Cũ (Bưu điện Chợ Lớn, Quận 5) và Chợ Cá (Marché Aux Poissons) bên dòng kinh trên đường Vạn Kiếp.

Chợ Xã Tây chiếm lĩnh trọn một con đường Phù Đổng Thiên Vương, suốt từ sáng sớm đến khoảng giữa trưa để họp chợ. Khúc đường này cắt ngang hai đường Đồng Khánh và Nguyễn Trãi, nhỏ như một con hẻm, có bề ngang chừng 12m, chiều dài không quá 300m.

Chợ Xã Tây xây cất bằng gỗ mái ngói truyền thống nhưng sau nhiều chục năm, ngôi chợ hư cũ, chỉnh sửa nhiều lần. Sau năm 1975, hình dáng của nó xuống cấp. Xét về mặt thẩm mỹ, thì dù xưa cũ nhưng không còn giữ được nguyên bản, phải tháo dỡ xây mới. Cho đến nay, nhiều người lớn tuổi vẫn tự hào Chợ Xã Tây là một trong những chợ xưa ở Chợ Lớn.