Xe lửa Sài Gòn – Mỹ Tho

 Khánh thành tuyến xe lửa Sài Gòn - Mỹ Tho, chuyến xe đầu tiên, ngày 20 tháng 7 năm 1885.

Intérieur de la gare du chemin de fer Saïgon - Mytho.

Xe lửa Sài Gòn – Mỹ Tho là tuyến xe lửa đầu tiên của Việt Nam cũng là tuyến đầu tiên của Đông Dương , được xây dựng vào năm 1881.

Tuyến xe lửa này có chiều dài hơn 70 km và tổng kinh phí gần 12 triệu franc. Mọi vật liệu để xây dựng tuyến đường xe lửa này đều được chở từ Pháp Quốc sang. Đây cũng là tuyến xe lửa thứ hai được người Pháp xây dựng ở nước ngoài, sau tuyến xe lửa dài khoảng 13 km đầu tiên đặt tại Pondichéry là khu vực thương điếm của Pháp tại Ấn Độ, được xây vào tháng 12 năm 1879.

Chuyến xe đầu tiên xuất phát từ ga Sài Gòn (đầu đường Hàm Nghi ngày nay, sau này khi nhà ga dời về vị trí trước chợ Bến Thành thì tuyến xe lửa được nắn lại và tuyến đường rầy đi vào vị trí của hẻm 136 của đường Bùi Thị Xuân , còn đoạn đường rầy cũ đi vào nhà ga ở đầu đường Hàm Nghi thì biến thành đường Lê Thị Riêng và Phạm Hồng Thái , đoạn đường rầy ở Hàm Nghi được cải tạo thành đường rầy của tuyến đường xe điện Sài Gòn)vượt qua 2 con sông Vàm Cỏ đến ga cuối cùng tại thành phố Mỹ Tho.

Tuyến xe lửa có tất cả 15 ga. Từ ga Sài Gòn, đi qua An Đông, Phú Lâm, An Lạc, Bình Điền, xe lửa dừng lại ở các ga: Bình Điền, Bình Chánh, Gò Đen, Bến Lức, Cầu Voi, Tân An, Tân Hương, Tân Hiệp, Trung Lương và đến ga cuối Mỹ Tho nằm gần sông Tiền (gần tượng đài Thủ Khoa Huân ngày nay)

Một vấn đề nan giải mà tuyến xe lửa gặp phải là có hai con sông ngăn cách. Do vậy, vừa thi công công trình, nhà thầu Pháp vừa đặt hãng Eiffel khi đó chế tạo nên 2 cây cầu gồm cầu sắt Bến Lức (bắc qua sông Vàm Cỏ Đông) và cầu Tân An (bắc qua sông Vàm Cỏ Tây) cho xe lửa qua sông. Thế nhưng 4 năm sau, khi đã đưa tuyến xe vào hoạt động thì các cây cầu vẫn chưa hoàn thành kịp. Do đó để đưa đoàn xe vượt qua sông lớn các toa xe đã được tạm tách rời đưa lên bắc để qua sông, sau đó được nối lại rồi cho chạy tiếp. 

“CÁI ĐƯỜNG LỬA” SÀI GÒN-MỸ THO NGÀY XƯA…!

Cổ phiếu được phát hành để xây đường Xe Lửa Sài Gòn-Mỹ Tho năm 1884 trị giá 500 quan Pháp. 

Đường sắt lúc này còn được gọi bằng cái tên Tiếng Việt rất mộc mạc là:

"Cái Đường Lửa"…!

Năm 1895-1929: Tuyến đường sắt Sài Gòn-Mỹ Tho dài tổng cộng 70.9 km, gồm có 15 trạm ga như sau: Sở Hỏa Xa Sài Gòn (ảnh), An Đông, Chợ Lớn, Phú Lâm, An Lạc, Bình Điền, Bình Chánh, Gò Đen, Bến Lức, Tân An, Tân Hương, Tân Hiệp, Lương Phú, Trung Lương và điểm ga cuối cũng Mỹ Tho (Dinh thự Pháp ở vuờn hoa Lạc Hồng-Mỹ Tho-(ảnh). Tuyến đường sắt đi qua nhiều cây cầu Bình Điền, Bến Lức, Long An. Tại Xã Bình Chánh (Quận lỵ Bình Chánh xưa), ngay ngả Tư Đinh Đức Thiện-Trịnh Như Khuê có một trạm ga xe lửa của thời đó (ảnh). 

Những người cao niên từ 70 tuổi trở lên vẫn còn gọi nơi đây với cái tên “Ngả Tư Quốc Tế” như nhắc nhớ những gì của quá khứ...!