Đình Bình Thới

 Đình Bình Thới (tọa lạc tại số 161G/3 Lạc Long Quân, Phường 3, Quận 11, nay là phường Bình Thới) là một trong những ngôi đình cổ gắn liền với lịch sử khai hoang lập ấp của người Việt tại vùng đất Gia Định xưa.

Mặc dù không có tài liệu ghi chép chính xác ngày khởi công xây dựng đầu tiên, nhưng dựa trên các cứ liệu lịch sử và văn hóa, có thể xác định thời điểm hình thành của đình như sau:

1. Nguồn gốc từ thời khẩn hoang (Thế kỷ XIX)

Thời điểm hình thành: Đình Bình Thới gắn liền với sự ra đời của làng Bình Thới thuộc huyện Tân Long, phủ Tân Bình. Theo các nhà nghiên cứu, ngôi đình thường được lập nên ngay khi người dân tụ họp thành làng xã để thờ cúng Thành hoàng Bổn cảnh.

Sắc phong của vua Nguyễn: Đa số các ngôi đình cổ tại khu vực Quận 11 và Quận 6 (như đình Bình Thới, đình Cầu Tre) đều được vua Tự Đức ban sắc phong vào năm 1852 (năm Nhâm Tý - năm thứ 5 đời Tự Đức). Đây là đợt sắc phong quy mô lớn nhất lịch sử triều Nguyễn cho các vị thần linh tại Nam Bộ, chính thức công nhận tư cách pháp lý và tâm linh của ngôi đình.

2. Dấu mốc lịch sử quan trọng

Dấu tích văn hóa xưa: Cùng với chùa Giác Lâm (1744) và chùa Phụng Sơn (đầu thế kỷ XIX), đình Bình Thới là bằng chứng cho thấy đây là một trong những vùng cư dân người Việt định cư sớm nhất ở phía Tây Sài Gòn.

Biến động đô thị: Trong quá trình đô thị hóa, vùng đất của làng Bình Thới xưa đã trải qua nhiều thay đổi (từng có nghĩa trang Nhị Tỳ Quảng Đông, sau này là Cư xá Bình Thới). Tuy nhiên, ngôi đình vẫn được cộng đồng địa phương gìn giữ và duy trì các lễ hội Kỳ Yên hàng năm.

3. Đặc điểm hiện tại

Kiến trúc: Đình đã trải qua nhiều lần trùng tu nhưng vẫn giữ được những nét đặc trưng của đình làng Nam Bộ với mái ngói âm dương, các bao lam, hoành phi và câu đối cổ.

Tầm quan trọng: đình là một địa điểm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng quan trọng của cư dân Phường và là một trong những "hạt nhân" lịch sử giúp hình thành nên tên gọi của Quận 11 và hiện nay là Phường Bình Thới

Lễ Kỳ Yên tại đình Bình Thới thường được tổ chức định kỳ hàng năm vào hai ngày: Ngày âm lịch: 16 và 17 tháng 2 Âm lịch.

Các nghi thức chính thường diễn ra:

Lễ Túc Yết: Nghi lễ mời các vị thần linh về chứng giám lòng thành của người dân.

Lễ Xây Chầu - Đại Bội: Đây là phần lễ mang đậm nét văn hóa Nam Bộ, thường đi kèm với các tiết mục hát bội (hát tuồng) để phục vụ thần linh và bà con lối xóm.

Tế Tiền hiền, Hậu hiền: Tưởng nhớ những người có công lập làng và xây dựng đình.

Dâng hương: Người dân xung quanh khu vực Quận 11 và các vùng lân cận thường đến thắp hương cầu bình an cho gia đình.