Trường nữ Trung học Trưng Vương

Trường Nữ Trung Học Trưng Vương Sài Gòn

Trường Nữ Trung Học Trưng Vương là một trường Trung Học Công Lập danh tiếng ở Sài Gòn dành cho nữ học sinh.

Trường Nữ Trung Học Trưng Vương Sài Gòn thành lập năm 1954, gồm thành phần nhân sự chủ yếu từ các giáo sư và học sinh trường Trưng Vương Hà Nội di cư vào Sài Gòn sau Hiệp Định Genève 1954.

Trước đó, tại Hà Nội, Trường Trung Học Cơ Sở Trưng Vương Hà Nội, có tên gốc là Trường Nữ Sinh Đồng Khánh.

– Năm 1917: Trường được thành lập với tên gọi là Trường Nữ Sinh Đồng Khánh ngay bên cạnh Hồ Gươm, Hà Nội, trường là một trong các cơ sở giáo dục lâu đời nhất của Hà Nội và Việt Nam.

– Từ khi thành lập cho đến trước năm 1945 Trường Nữ Sinh Đồng Khánh là một cơ sở đào tạo chỉ dành riêng cho nữ giới.

– Từ sau năm 1945: trường bắt đầu đào tạo chung cho cả nam sinh và nữ sinh.

– Từ năm 1948: trường đổi tên thành Trường Trung Học Trưng Vương.

– Từ năm 1950: trường chuyển về đường Hai Bà Trưng, Hà Nội. Cấp trung học 7 năm. Hiệu Trưởng là người Việt. Đồng phục áo dài màu lam.  

Trường Trưng Vương nổi tiếng với hệ thống lớp chuyên Toán cấp II, đây là nơi từng đào tạo nhiều tài năng Toán Học của Việt Nam như Giáo Sư Hoàng Xuân Sính (Nữ Tiến Sĩ Khoa Học ngành Toán đầu tiên của Việt Nam) hay Hoàng Lê Minh (học sinh Việt Nam đầu tiên đoạt Huy Chương Vàng Olympic Toán Quốc Tế)

Sau khi di cư vào Miền Nam sau Hiệp Định Geneve năm 1954, Trường Nữ Trung Học Trưng Vương có Ban Giám Đốc đầu tiên gồm có Bà Hiệu Trưởng Tăng Xuân An, Bà Giám Học Nguyễn Thị Phú, và Bà Tổng Giám Thị Nguyệt Minh.

Do mới thành lập và chưa có nơi dạy nên năm học đầu tiên Trường Nữ Trung Học Trưng Vương phải học nhờ tại Trường Nữ Trung Học Gia Long (khóa buổi chiều).

Đến năm 1957, Trường Nữ Trung Học Trưng Vương được dời về số 3 đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, nguyên trước đó là bệnh viện của Quân Đội Pháp mang tên Quân Y Viện Coste, gần Thảo Cầm Viên Sài Gòn và Trường Trung Học Võ Trường Toản Sài Gòn. 

Hàng năm, trường đã chọn ra 2 nữ sinh đẹp nhất đóng vai Hai Bà Trưng để diễu hành trong ngày giỗ 6 tháng 2 Âm Lịch.

Ai đã từng đi qua hàng cây trên con đường Nguyễn Bỉnh Khiêm ngày xưa thì sẽ hiểu vì sao chỉ một mùa thu qua, mà nhạc sĩ Nam Lộc đã bâng khuâng với cảm giác nắng vương nhẹ gót chân, với lá rơi đầy sân. Cảm giác ấy có lẽ sẽ được những nữ sinh Trương Vương ngày đó mang theo trong ký ức của họ đến mọi nẻo đường trong cuộc đời.

“Tim em chưa nghe rung qua một lần

Làn môi em chưa hôn ai cho thật gần

Tình trần mong manh như lá me xanh

Ngơ ngác rơi nhanh…”

(Trưng Vương Khung Cửa Mùa Thu – Lời Việt: Nam Lộc)

Khoảng giữa thập niên 1970, bài hát Con Đường Tình Ta Đi của nhạc sĩ Phạm Duy làm xáo động những trái tim mới lớn với những lời ca mộng mị:

“…Lá đổ để đưa đường

Hỡi người tình Trưng Vương”.

Lê Văn Nghĩa kể: “Tôi không biết đó là lời cảm thán của chàng trai nào. Nhưng có lẽ thích hợp hơn xin hãy cho chàng trai ấy là người của Trường Chu Văn An. Như một mặc định, “trai Petrus Ký, gái Gia Long” thì nữ sinh Trường Trưng Vương lại là “của riêng” của những học sinh Chu Văn An mặc dầu hai trường cách trở về mặt địa lý một quãng đường khá dài.

“Trường chàng thì ở tận nhà thờ ngã sáu, đường Minh Mạng, còn “thiên đường” của nàng thì ở đối diện Sở thú – Thảo cầm viên, số 3 Nguyễn Bỉnh Khiêm. Tội nghiệp cho nam sinh Trường Võ Trường Toản cùng ăn chung xe gỏi bò với các nàng nhưng chỉ đứng xa ngắm những chàng trường Chu đón nàng mà hát câu cảm thán:

“Trưng Vương hôm nay mưa vẫn giăng đầy trời

Bóng người thì mịt mùng

Từng hàng me rung rung” 

(Lời bài hát Trưng Vương Khung Cửa Mùa Thu – Nam Lộc)”

Có lẽ “nhân duyên tiền định” của hai trường này đều xuất phát từ “người phương Bắc”. Học sinh Chu Văn An đa số là người miền Bắc và Trường Trưng Vương cũng vậy. Điều này cũng dễ hiểu vì Trường Trưng Vương là ngôi trường có gốc gác từ Hà Nội.

Lê Văn Nghĩa nhớ lại: “Có lần đi xem lễ diễu hành trên đường Thống Nhất (nay là đường Lê Duẩn), khi hai nàng học trò Trưng Vương ngồi trên voi “phất ngọn cờ vàng” đi ngang, tôi thấy thằng bạn có vẻ phấn khích. Tôi hỏi: “Mầy thích “ghệ” áo vàng hả?”. Nó trả lời buồn xo: “Không, tao thích con voi. Bây giờ tao ước gì mình được làm con voi”.

Rồi nó cảm thán nhại theo thơ của Nguyễn Công Trứ:

“Kiếp sau xin chớ làm người làm voi nàng cưỡi, cái vòi đung đưa”

Sau này tôi mới biết cô gái đóng vai Trưng Trắc – áo vàng đó đã cho chàng leo cây,

“Trưng Vương vắng xa anh dần.

Mùa thu đã qua một lần.

Còn đây bâng khuâng” 

(Trưng Vương Khung Cửa Mùa Thu)

Qua bao tháng năm, đến nay ngôi trường vẫn giữ được nguyên vẹn kiến trúc đặc trưng từ thời Pháp. Khung cửa gỗ cao màu xanh, nền tường vàng, mái ngói đỏ sẫm, những cánh cổng cầu thang, lan can cầu thang sắt, nền gạch bông…

Ngôi Trường Nữ Trung Học Trưng Vương xưa ở Sài Gòn vẫn còn đó những nét lãng mạn, đầy chất thơ với sân trường rợp bóng cây xanh, và trên con đường Nguyễn Bỉnh Khiêm có những hàng cây dầu cao vút rất đẹp. Sát bên trường là Thảo Cầm Viên Sài Gòn với bao la cây xanh bóng mát và những hồ nước khiến khách đến đây luôn cảm thấy mát mẻ..

Một sớm mai, khi những tia nắng rung rinh trên những bức tường vàng cổ kính, bóng dáng áo dài trắng của nữ sinh thướt tha trên sân trường càng khiến khung cảnh ngôi trường có truyền thống trên 100 năm càng thêm nhiều chất thi ca lãng mạn. 

(Sài Gòn trong tôi/ Posted by Nguyễn Phan Thiên Nga)