Tác phẩm mới
Góc nhìn
Sự kiện - Dòng chảy
Cảo thơm
Tiêu điểm
Đọc sách
Tiểu thuyết - Truyện dài
Sáng tác trẻ
Sổ tay nhà văn
Thế giới sách
Khuôn mặt
Văn hóa
Tân Thư Publishing
Chibooks
Tác giả
Gởi bài cộng tác

Tác phẩm mới


MAI SƠN – NGƯỜI CHẠM VÀO NHỮNG VÙNG MỜ

Những soi chiếu của vật lý hiện đại khiến chúng ta nhận ra sự ngây thơ và sai lạc của các nhà văn hiện thực. Tham vọng dựng lên một thế giới như nó vốn là trong tác phẩm văn học dường như là điều bất khả. Hiện thực luôn ẩn nấp, con mắt của chúng ta luôn bị đánh lừa. Mô tả hiện thực một cách tường minh là điều xưa cũ và đầy hạn định của người viết. Mai Sơn đã khéo léo hơn khi tự tìm đến cho mình một thế giới khác ngoài thế giới hiện thực để tránh đi sự hạn định trong lối viết mô phỏng gượng gạo hiện thực thường thấy trong văn học Việt Nam. (Nhân đọc, Mai Sơn, Đắm và những truyện ngắn khác, Phương Nam Book và NXb Hội nhà văn, 2012)
xem tiếp ...

Nghiên cứu


LÊ KIM HỒNG
04/06/2009

Xứ sở Bronte

Miền đồng hoang Tây Yorkshire ở phía Bắc nước Anh, vùng quê luôn được coi là “ảm đạm, hiu quạnh”, từ gần hai thế kỷ nay trở thành điểm hấp dẫn đối với thế giới nhờ tác phẩm cũng như thân thế của ba chị em văn sỹ Bronte – Charlotte, Emily và Anne. Mặt khác, ngôi làng nhỏ Haworth, trái tim của xứ sở Bronte, có một vai trò quan trọng trong sáng tác của họ.


05-xu-so-15509-300.jpg

Bức tranh gần của miền quê Tây Yorkshire cho ta thấy đồng hoang ngút ngàn những bụi kim tước và cỏ dại không trồng trọt được, tiềm ẩn đầy hiểm họa từ những đầm lầy không dễ phát hiện và thực sự là bẫy tử thần đối với ngay cả người dân quê; cấu trúc địa chất chủ yếu được kiến tạo bởi sa thạch millstone grit sẫm màu khiến các vách đá cheo leo và phong cảnh nơi đây càng đượm vẻ thâm u, hoang vắng. Nhưng miền quê này cũng ẩn chứa một vẻ đẹp khác thường, không hoàn mỹ mà đầy mê hoặc, không rực rỡ mà tràn trề sức sống, vượt lên trên những khắc nghiệt mà tạo hóa đồng thời dành cho nó. Đó là vẻ đẹp được Emily lột tả trong tiểu thuyết Đỉnh gió hú (Wuthering Heights): 

“Wuthering” là một tính từ địa phương rất có ý nghĩa, diễn tả sự xáo động của không khí trong mùa dông bão đối với trạng thái tĩnh tại của miền quê này. Hẳn là ở đó họ luôn có được sự thông khí trong lành, tiếp thêm sinh lực, quả thực là ta có thể ước chừng sức mạnh của ngọn gió bấc thổi qua đỉnh núi, dựa vào độ nghiêng quá mức bình thường của mấy cây thông còi cọc ở cuối nhà; và dựa vào rặng cây gai cằn cỗi đang nhất loạt vươn cành về một phía như cầu xin sự ban phát của mặt trời.  

05-xu-so-15509-300-a2.jpg

Bức tranh gần của miền quê Tây Yorkshire cho ta thấy đồng hoang ngút ngàn những bụi kim tước và cỏ dại không trồng trọt được, tiềm ẩn đầy hiểm họa từ những đầm lầy không dễ phát hiện và thực sự là bẫy tử thần đối với ngay cả người dân quê; cấu trúc địa chất chủ yếu được kiến tạo bởi sa thạch millstone grit sẫm màu khiến các vách đá cheo leo và phong cảnh nơi đây càng đượm vẻ thâm u, hoang vắng. Nhưng miền quê này cũng ẩn chứa một vẻ đẹp khác thường, không hoàn mỹ mà đầy mê hoặc, không rực rỡ mà tràn trề sức sống, vượt lên trên những khắc nghiệt mà tạo hóa đồng thời dành cho nó. Đó là vẻ đẹp được Emily lột tả trong tiểu thuyết Đỉnh gió hú (Wuthering Heights): 

“Wuthering” là một tính từ địa phương rất có ý nghĩa, diễn tả sự xáo động của không khí trong mùa dông bão đối với trạng thái tĩnh tại của miền quê này. Hẳn là ở đó họ luôn có được sự thông khí trong lành, tiếp thêm sinh lực, quả thực là ta có thể ước chừng sức mạnh của ngọn gió bấc thổi qua đỉnh núi, dựa vào độ nghiêng quá mức bình thường của mấy cây thông còi cọc ở cuối nhà; và dựa vào rặng cây gai cằn cỗi đang nhất loạt vươn cành về một phía như cầu xin sự ban phát của mặt trời.  

05-xu-so-15509-300-a3.jpg

Về phần mình, tôi được tự do bước trên những đồng hoang  – nhưng khi đã ở đó một mình – mọi thứ khiến tôi nhớ lại những lúc mọi người ở cùng bên tôi và cánh đồng dường như trở nên tiêu điều, tẻ nhạt, hiu quạnh, u buồn – Em Emily của tôi đã có một tình yêu đặc biệt đối với chúng, và chẳng một gò thạch nam nào, không một nhành dương xỉ, một lá việt quất non nào, không một cánh chim chiền chiện hay hồng tước nào mà không làm cho tôi nhớ đến em. 

Nét nổi bật đặc trưng Bronte trong các tác phẩm của ba chị em là sự pha trộn độc đáo của chất thơ với văn xuôi, của tự nhiên hoang dã và khoáng đãng với đời sống gia đình, của sự khôn ngoan sắc sảo với tính ngây thơ, của tính châm biếm với xúc cảm mãnh liệt, của hiện thực với lãng mạn. Đó là kết quả của sự gặp gỡ, tích hợp trong họ những đặc tính thừa hưởng từ huyết thống xentơ với môi trường sống Tây Yorkshire. Yorkshire cho họ tính thực tế lành mạnh và triệt để, tính chân thật hết mình, nghị lực cũng như niềm tin bất di bất dịch của họ về bình đẳng và tự do; huyết thống xentơ cho họ sự nhiệt tâm, tính xúc cảm mãnh liệt, khả năng diễn đạt trôi chảy, cũng như tính u sầu mà họ tự hào mang trong mình. Những cánh đồng lạnh lẽo và hoang dại bao quanh làng Haworth chìm trong cảnh khí nghiệt ngã và u ám, nanh vuốt của tử thần luôn rình rập sự sống của dân làng và bản thân họ, cùng với nỗi cô đơn và cuộc sống trầm luân của mỗi người và cả gia đình Bronte đã khiến bản tính xentơ của họ bộc lộ mạnh mẽ, quyết liệt.  

05-xu-so-15509-300-a4.jpg

Đỉnh gió hú của Emily cho thấy khát vọng của con người chống lại sự hoang dại của thiên nhiên cũng như điều không tránh khỏi của số phận. Văn phong của Emily tràn đầy tưởng tượng. Điều đó liên quan đến việc nàng gắn bó phần lớn cuộc đời ngắn ngủi của mình với làng quê ở Yorkshire, nơi nàng luôn cảm thấy hạnh phúc nhất và rất khổ sở khi xa cách nó vài tháng. Khung cảnh tự nhiên này rất giống với miền quê bao quanh Đỉnh gió hú và Trại Thrushcross trong tiểu thuyết duy nhất nhưng thể hiện đầy đủ dấu ấn thiên tài của nàng. Emily cũng lấy nguồn cảm hứng sáng tác từ kiến trúc của miền Yorkshire, cũng như từ những nghiệm trải của bản thân và từ trí tưởng tượng đáng kinh ngạc - năng khiếu mà nàng, Charlotte, Anne và em trai Branwell cùng chia sẻ với nhau và với thế giới. Sức mạnh siêu nhiên huyền bí bao trùm và thấm đẫm các tác phẩm nghệ thuật của họ được khơi dậy bởi khung cảnh tự nhiên của miền đồng hoang Yorkshire; bên cạnh những họa phẩm chạm khắc của John Martin, những vở kịch của Shakespeare, những áng thơ của Byron và tác phẩm văn học của Walter Scott.

Haworth ngày nay đã trở thành một nơi quanh năm nhộn nhịp khách du lịch và người hâm mộ đến từ khắp nơi trên thế giới. Nhưng chỉ cần vài bước chân qua những bụi cây táo gai bao quanh làng, những lối mòn len lỏi giữa mênh mang cỏ dại sẽ đưa bạn đến với không gian kỳ ảo của các nàng Bronte.

                                                                                                                                                           L.K.H


Trang trướcVề đầu trang